Trao đổi

1. Chụp ảnh kiến trúc dễ hay khó? 

– Dễ. Vì các công trình kiến trúc không chạy đi đâu bao giờ. Hôm nay nắng không đẹp thì mai quay lại chụp. Mùa này trời không xanh thì mùa sau chụp lại.

Ảnh kiến trúc không đỏng đảnh như ảnh chân dung, không lăng xăng như ảnh trẻ em, ảnh thể thao, cũng không đòi hỏi thiết bị chuyên dùng như ảnh macro, tĩnh vật… Chỉ với một máy ảnh có góc rộng vừa đủ là xong. Thế nên dễ!

– Khó. Vì một tác phẩm kiến trúc mỗi ngày có cả ngàn người đi qua, cả trăm người đưa máy lên chụp, và người chụp ảnh kiến trúc chuyên nghiệp vẫn phải có những góc nhìn khác, bất ngờ và gây ngạc nhiên, thích thú. Thế nên khó!


2. Bố cục trong ảnh kiến trúc có gì lạ?

Hầu như không có gì khác lạ giữa một bức ảnh kiến trúc và một bức ảnh thông thường. Vẫn là những nguyên tắc đường mạnh, điểm mạnh. Trong ảnh kiến trúc thì được gọi là trục đứng, trục ngang. Tuy nhiên đôi khi các trục này bị che lấp bởi cây xanh, đồ nội thất… nên được gọi là các trục ảo. Người chụp kiến trúc phải nhìn ra các trục ảo này để đưa chúng về bố cục căn bản của nhiếp ảnh.

Một thể loại bố cục hơi ít gặp trong các bức ảnh thông thường lại rất mạnh trong ảnh kiến trúc, đó là bố cục “VUÔNG GÓC”. Bố cục này cho người xem một góc nhìn chính xác, ít biến dạng, các hiệu quả đánh lừa thị giác cũng ít xuất hiện trong ảnh. Các kiến trúc sư khá thích thú với phong cách này. Một vài nhà nhiếp ảnh kiến trúc cũng chọn góc nhìn này để hình thành tên tuổi của mình.


3. Ánh sáng sử dụng trong ảnh kiến trúc như thế nào?

Có hai trường phái sử dụng ánh sáng thường gặp:

–       Người chụp ảnh chủ động hoàn toàn về nguồn sáng. Sử dụng các loại đèn flash, dù, tản sáng, hắt sáng… Cách chụp này rất có hiệu quả trong những điều kiện ánh sáng ngặt nghèo hay trong những công trình mà việc thiết kế ánh sáng không được đầu tư đúng mức.

–       Người chụp tận dụng toàn bộ nguồn sáng nội tại của công trình. Nên biết rằng thiết kế ánh sáng trong kiến trúc là một chuyên ngành rất sâu. Hiểu biết về ánh sáng trong kiến trúc của người chụp ảnh khó lòng so sánh được với các nhà chuyên môn. Thêm vào đó là cảm giác của chính chủ nhân trong ngôi nhà đó. Đôi khi chỉ là một vệt nắng xéo lúc ban trưa, mà nếu người chụp ảnh không tìm thấy và bỏ qua cũng nên xem là một cái tội.


4. Góc chụp nào thường được sử dụng trong ảnh kiến trúc?

– Góc chụp thẳng cho những bức ảnh rất mạnh mẽ, hiển thị không gian tốt, các điểm mạnh và đường mạnh dễ quy tụ về đúng bố cục chuẩn cũa nhiếp ảnh. Góc chụp này cũng gần với cách thể hiện không gian trên các bản vẽ phối cảnh của kiến trúc sư nên khá được ưa thích. Tuy nhiên góc chụp này lại đòi hỏi một không gian rộng rãi, một khoảng lùi tương đối lớn, những đường nét và mảng khối của công trình thật dứt khoát, chân phương. Thậm chí nếu kết hợp góc chụp này với ảnh trắng đen có thể cho ra một bộ tác phẩm nghệ thuật.

– Tuy nhiên do các điều kiện trên hơi khó gặp, cộng với hoàn cảnh không gian nhà phố, căn hộ nhỏ hẹp  nên góc chụp nghiêng vẫn được sử dụng nhiều nhất. Góc chụp nghiêng cho tầm nhìn bao quát nhất trong một không gian nhỏ, ít chổ lùi. Góc chụp nghiêng còn có tác dụng đánh lừa thị giác, làm cho không gian có vẻ được nới rộng và kéo dài ra nhiều.


5. Số lượng ảnh chụp cho mỗi công trình nên nhiều hay ít?

Câu trả lời là “Nên chụp càng ít càng tốt”. Có nhiều người nghĩ rằng khi chụp ảnh một công trình cứ chụp thật nhiều, sau đó sẽ chọn lọc lại. Quan điểm này có thể đúng với các thể loại ảnh khác nhưng không nên áp dụng trong ảnh kiến trúc. Trong cùng một khoảng thời gian, một bộ ảnh 200 tấm có lẽ sẽ không chọn được nhiều ảnh đẹp hơn một bộ ảnh 20 tấm, nếu không muốn nói là ít hơn. Lý do thường gặp là người chụp ảnh không biết mình nên chụp cái gì, không có thời gian để cảm nhận và hiểu được công trình mình đang chụp.


6. Vậy để hiểu được một công trình kiến trúc cần phải làm gì?

Phải trang bị cho mình một kiến thức nhất định về kiến trúc. Có rất nhiều cách như đọc sách về kiến trúc, xem ảnh chụp kiến trúc của những nhà nhiếp ảnh chuyên nghiệp- trao đổi với kiến trúc sư, với chủ nhà- tìm hiểu thông tin trên internet, trong sách vở nếu đó là một công trình công cộng v.v…Và cuối cùng là phải đi nhiều và nhìn ngắm nhiều.


7. Và như thế là đủ để cho ra đời những bức ảnh kiến trúc tuyệt tác?

Xin nói là CHƯA.

Tất cả cũng chỉ mới là những điều kiện cần để cho ra những bức ảnh kiến trúc ĐẸP. Phần còn lại, cũng là phần quan trọng nhất là cái HỒN của bức ảnh, cũng là thể hiện cái HỒN của một công trình, cái câu chuyện mà người thiết kế ra công trình đó, người đang sống trong đó và của chính công trình đó muốn kể cho mọi người, thì chỉ có được bằng cảm nhận, bằng sự rung động, bằng niềm vui và nỗi buồn của người cầm máy.

Và chờ đợi, một TÁC PHẨM ra đời.